Kategori: Yedek parça · Güncelleme: 2 Kasım 2026 · YOİ Mühendislik teknik ekibi
Fancoil motoru muadil seçimi, orijinal motor bulunamadığında ya da çok uzun tedarik süresi gerektiğinde, cihaza elektriksel ve mekanik olarak uyan başka bir motorun bulunmasıdır. Sahada en sık karşılaştığımız durum şudur: Motor yanmış, cihaz yıllar önce alınmış, üreticinin yedek parça kodu bilinmiyor ya da model artık üretilmiyor. Bu noktada yapılacak ilk iş, motorun etiketini ve ölçülerini eksiksiz çıkarmaktır. Motorun genel yapısını ve arıza belirtilerini başka yazılarımızda anlattık; bu yazı yalnızca eşleştirme ve seçime odaklanıyor.
Fancoil motoru muadil seçiminde etiket neden önemli?
Fancoil'lerde yaygın kullanılan AC fan motorları genellikle tek fazlı, kalıcı kondansatörlü ve çok kademeli motorlardır. Aynı görünen iki motor; gücü, devirleri, kondansatör değeri ve kademe sayısı bakımından birbirinden farklı olabilir. Etiket, bu farkları gösteren tek yerdir. Etiket okunamıyorsa eşleştirme ölçümle yapılır ama hata payı artar; bu yüzden motor sökülmeden önce etiketin fotoğrafını çekmek ilk adımdır.
Etikette ne yazar, ne anlama gelir?
| Etiket bilgisi | Anlamı | Muadilde nasıl olmalı? |
|---|---|---|
| Gerilim ve frekans | Motorun beslendiği şebeke değeri | Aynı olmalı |
| Güç (W) ve akım (A) | Motorun çektiği güç ve akım | Orijinaline yakın; belirgin yüksek değerden kaçınılır |
| Devir (rpm), kademe bazında | Her kademedeki dönüş hızı | Benzer devir aralığı; ses ve debi buna bağlı |
| Kademe sayısı | Sargıdan çıkan hız uçlarının sayısı | Cihazın kontrolüyle aynı sayıda veya uyarlanabilir |
| Kondansatör (µF / V) | Motorun ihtiyaç duyduğu kondansatör | Yeni motorun kendi değeri kullanılır |
| Dönüş yönü | Mil ucundan bakıldığında saat yönü veya tersi | Aynı olmalı ya da bağlantıyla çevrilebilmeli |
| Koruma ve izolasyon sınıfı | Nem ve ısıya dayanım | Eşit veya daha iyi |
| Termik koruma | Aşırı ısınmada motoru durduran dahili koruma | Bulunmalı |
Mekanik ölçüler: en çok atlanan kısım
- Mil sayısı: Çift milli motorlar iki fan çarkını birlikte döndürür ve gizli tavan ile döşeme tiplerde yaygındır. Tek milli motorlar tek fanlı cihazlarda ve bazı kaset tiplerde kullanılır.
- Mil çapı ve boyu: Her iki taraf için ayrı ölçülür; çarkın göbeği bu ölçüye göre sıkılır.
- Mil ucu şekli: Düz, yassı (D kesitli) ya da kamalı olabilir; çarkın vida veya sıkma şekline uymalıdır.
- Gövde çapı ve boyu: Motor, salyangozlar arasındaki boşluğa sığmalıdır.
- Montaj şekli: Kelepçeli, ayaklı, flanşlı ya da takozlu bağlantı; muadilde aynı bağlantı noktaları veya uygun adaptör gerekir.
- Kablo çıkışı ve uzunluğu: Klemens kutusuna veya karta ulaşmalıdır.
Fotoğraf gönderin, doğru yönlendirelim
Cihazın etiketini ve sorunu WhatsApp'tan gönderin. Ankara'da yerinde, Türkiye genelinde planlı servis.
Kablo uçlarını eşleştirme
Muadil motorun kablo renkleri eskisiyle aynı olmak zorunda değildir. Bir üreticide düşük kademe olan renk, diğerinde yüksek kademe olabilir. Bu nedenle bağlantı renge bakarak değil, ölçümle yapılır. Servis, sargı dirençlerini ölçerek ortak (nötr) ucu, kademe uçlarını ve kondansatör uçlarını belirler; yeni motorun teknik çizimiyle karşılaştırır. Yanlış bağlantı, motorun ters dönmesine, kademelerin karışmasına ya da kondansatörün yanlış sargıya bağlanıp motorun ısınmasına yol açar.
Kullanıcı ne yapar, servis ne yapar?
| Kullanıcı / teknik birim | Servis |
|---|---|
| Cihaz etiketinin fotoğrafını çeker | Motoru söker, etiket ve ölçüleri çıkarır |
| Belirtiyi tarif eder: dönmüyor, uğulduyor, yanık kokusu | Kondansatör, kart çıkışı ve sargıyı ölçerek motor arızasını kesinleştirir |
| Aynı tip cihaz sayısını bildirir | Muadil seçer, mekanik uyarlamayı ve bağlantıyı yapar |
| — | Tüm kademelerde akım, ses ve dönüş yönünü test eder |
Tedarikçiye sorulacak sorular
- Motorun tam teknik çizimi ve kablo bağlantı şeması var mı?
- Kondansatör motorla birlikte mi geliyor, değeri nedir?
- Mil uçları ve montaj bağlantıları eskisiyle aynı mı, adaptör gerekiyor mu?
- Kademe devirleri eskisine ne kadar yakın?
- Garanti süresi ve koşulları nelerdir?
- Aynı motordan ileride tekrar bulunabilecek mi? Çok sayıda aynı cihaz varsa bu önemlidir.
Ne zaman muadil yerine başka bir çözüm?
Bazı cihazlarda motor, gövdeye ya da fan çarkına özel bir bağlantıyla monte edilmiştir ve muadil bulunması zordur. Böyle durumlarda motor ile fan çarklarını birlikte değiştirmek, motoru yeniden sardırmak ya da cihazın yaşı ve durumuna göre yenilemeyi düşünmek gerekebilir. Bu seçenekleri motor tamiri mi değişim mi ve EC motor dönüşümü yazılarında karşılaştırdık. Motorun dönmemesinin her zaman motor arızası olmadığını da hatırlatalım: Önce kondansatör arızası ve kart çıkışı elenmelidir.
YOİ Mühendislik olarak tüm marka ve modellerde motor tedariki ve değişimini Ankara'da yerinde, Türkiye genelinde planlı servisle yapıyoruz. Etiket fotoğrafını göndermeniz, doğru motoru ilk ziyarette getirmemizi sağlar. Ayrıntılar için fancoil motoru bölümümüze bakabilirsiniz.
Çok sayıda aynı cihaz varsa: Binada aynı model onlarca cihaz bulunuyorsa, ilk değişimde seçilen muadil motorun ileride de tedarik edilebilir olması önemlidir. Bu durumda seçilen motorun model kodu bakım kayıtlarına yazılır ve kritik mekânlar için bir iki adet yedek motor bulundurulması değerlendirilir. Böylece sonraki arızalarda eşleştirme süreci tekrar edilmez.
Sık sorulan sorular
Muadil motor orijinal kadar dayanıklı olur mu?
Doğru seçilmiş, kaliteli bir muadil motor orijinaline yakın performans ve ömür verebilir. Belirleyici olan etiket değerlerinin ve fiziksel ölçülerin tam uyması, motorun bilinen bir üreticiden gelmesi ve montajın doğru yapılmasıdır.
Daha güçlü bir motor takarsam daha iyi soğutur mu?
Hayır. Gereğinden güçlü veya hızlı motor fanı yüksek devirde döndürür; ses artar, hava hızı yükselir ve kontrol kartı çıkışları zorlanabilir. Kapasite bataryaya ve su sıcaklığına bağlıdır; motor değeri orijinaline yakın seçilmelidir.
Kablo renkleri eşleşmiyorsa ne yapılır?
Renk kodları üreticiye göre değişir; renge bakarak bağlantı yapılmaz. Servis, sargı direncini ölçerek ortak ucu ve kademe uçlarını belirler, kondansatör uçlarını tespit eder ve yeni motoru buna göre bağlar.
Motor etiketi silinmişse muadil bulunabilir mi?
Evet, ama daha fazla ölçü gerekir. Cihazın model etiketi, mil çapı ve boyu, gövde çapı, montaj şekli, dönüş yönü, kondansatör değeri ve fan çarkı ölçüleri birlikte değerlendirilerek uygun motor seçilebilir.
Motorla birlikte kondansatör de değişmeli mi?
Yeni motorun etiketindeki kondansatör değeri eskisinden farklıysa mutlaka yeni değere uygun kondansatör kullanılır. Değer aynı olsa bile eski kondansatör yıpranmışsa motorla birlikte değiştirilmesi önerilir.
İlgili sayfalar
Fancoil motoru
Orijinal ve muadil motor tedariki.
Motor arızası
Fan dönmüyor, uğultu, yanık kokusu.
Kondansatör
Doğru µF ve gerilimde kondansatör.
Aldağ fancoil servisi
Aldağ cihazlarda motor değişimi.