Fancoil tesisatı nasıl yapılır? Boru, vana grubu ve drenaj hattı

Kategori: Montaj ve proje · Güncelleme: 2 Kasım 2026 · YOİ Mühendislik teknik ekibi

Fancoil tesisatı nasıl yapılır? Genel şema

Fancoil tesisatı üç ana parçadan oluşur: cihaza sıcak/soğuk suyu getiren ve geri götüren su bağlantısı, suyun akışını kontrol eden vana grubu ve soğutmada oluşan yoğuşma suyunu uzaklaştıran drenaj hattı. Bunlara elektrik ve kontrol bağlantısı eklenir. Aşağıdaki anlatım genel mantığı gösterir; boru çapı, eğim değeri, vana tipi gibi ölçüler proje hesabına ve üretici dokümanına göre belirlenmelidir.

Su bağlantısı: gidişten dönüşe sıralama

Tipik bir 2 borulu fancoil bağlantısında, kolon hattından cihaza doğru şu sıralama izlenir:

Vanaların gidiş veya dönüş tarafına konumlandırılması proje tercihine ve vana tipine göre değişebilir. 4 borulu sistemlerde ısıtma ve soğutma bataryası için bu düzen iki kez kurulur.

2 yollu mu, 3 yollu mu?

2 yollu vana, kapalıyken suyu tamamen keser; değişken debili sistemlerde kullanılır ve pompa kontrolüyle birlikte düşünülmelidir. 3 yollu vana ise kapalıyken suyu cihazın yanından baypas ettirir; sabit debili sistemlerde tercih edilir. Hangisinin kullanılacağı tüm binanın hidronik tasarımına bağlıdır.

Drenaj hattı: eğim ve sifon mantığı

Soğutmada batarya üzerinde yoğuşan su, cihazın drenaj tavasında toplanır ve drenaj hattıyla uzaklaştırılır. Sahada su damlatma şikâyetlerinin çok büyük bölümü bu hattan kaynaklanır.

• Sürekli eğim: Hat, cihazdan çıkıştan itibaren hiçbir noktada yükselmeden, kesintisiz eğimle ilerlemelidir. Eğim değeri proje ve üretici dokümanında belirtilir.
• Sifon: Kanallı ve emiş tarafında negatif basınç oluşan cihazlarda, sifon olmadan su tavadan çekilemeyebilir veya hat koku taşıyabilir. Sifon, cihazın basınç durumuna uygun yükseklikte yapılmalıdır.
• Ortak hat: Birden fazla cihaz ortak hatta bağlanıyorsa, ana hat çapı ve eğimi tüm cihazların suyunu taşıyacak şekilde seçilmelidir.
• Pompa: Yerçekimiyle drenaj mümkün değilse drenaj pompası ve şamandıra kullanılır.
• Temizlik erişimi: Hatta temizlik için açılabilir bir nokta bırakılması bakımı kolaylaştırır.

Yalıtım

Soğuk su taşıyan borular, vanalar ve bağlantı elemanları ortam havasından daha soğuk olduğu için üzerlerinde yoğuşma oluşur. Buhar kesici özellikli yalıtım yapılmazsa bu su asma tavana damlar, lekeye ve küfe yol açar. Özellikle vana grubu, şekli karmaşık olduğu için en çok ihmal edilen bölgedir; vanalar da eksiksiz yalıtılmalı, ancak bakım için sökülebilir şekilde yapılmalıdır.

Elektrik ve kontrol

Cihaz beslemesi, termostat veya kumanda bağlantısı, motorlu vana kablosu ve gerekiyorsa merkezi kontrol hattı çekilir. Kablolar su hattından ayrı, sabitlenmiş ve etiketli olmalıdır. Kontrol seçenekleri için merkezi kontrol ve BMS yazımıza bakabilirsiniz.

Devreye alma kontrol listesi

• Basınç testi ve kaçak kontrolü
• Hatların ve bataryanın havasının alınması
• Pislik tutucuların ilk temizliği
• Balans ayarı
• Motorlu vananın termostat komutuyla açıp kapandığının görülmesi
• Tüm fan kademelerinin denenmesi
• Drenaj akış testi

Kullanıcı ne yapar, servis ne yapar?

Tesisat işleri kullanıcı müdahalesine uygun değildir. Kullanıcının yapabileceği; servis vanalarının yerini bilmek, su kaçağı veya damlama gördüğünde cihazı kapatıp bildirmek ve bakımları aksatmamaktır. Servis ise pislik tutucu temizliği, hava alma, vana testleri ve drenaj kontrolünü dönemsel bakımda yapar. Ayrıntılı montaj adımları fancoil montajı sayfamızda.

4 borulu sistemde farklar

4 borulu sistemde cihaz ya iki ayrı bataryaya (ısıtma ve soğutma) ya da tek bataryaya bağlanan iki ayrı devreye sahiptir. Her devre için ayrı vana grubu kurulur ve termostat, oda ihtiyacına göre hangi vananın açılacağına karar verir. Bu yapıda en sık yapılan hata, iki vananın aynı anda açılmasına izin veren yanlış kontrol bağlantısıdır; bu durumda sıcak ve soğuk su birbirini nötrler, enerji boşa gider. Devreye almada iki vananın asla aynı anda açık kalmadığı mutlaka test edilmelidir.

Özet

Doğru bir fancoil tesisatı; servis vanaları, pislik tutucu, esnek bağlantı, purjör, motorlu vana ve balans vanasından oluşan eksiksiz bir vana grubu, sürekli eğimli ve gerektiğinde sifonlu bir drenaj hattı ile eksiksiz yalıtım gerektirir. Ölçü ve değerler projeye göre belirlenir; devreye almada her eleman tek tek test edilmelidir.

Sık sorulan sorular

İlgili sayfalar

İlgili yazılar