Kışın fancoil bataryası donar mı? Isıtılmayan binada don koruması

Kategori: Arıza ve çözüm · Güncelleme: 2 Kasım 2026 · YOİ Mühendislik teknik ekibi

Fancoil donma riski, çoğu kullanıcının aklına gelmeyen ama soğuk iklimli şehirlerde her kış birkaç binada karşımıza çıkan bir sorundur. Fancoil bataryası ince bakır borulardan oluşur ve içinde su bulunur. Bina ısıtılmazsa ve iç sıcaklık sıfırın altına düşerse bu su donar. Donan su hacmen genişler; bakır boru bu genişlemeye dayanamaz ve çatlar. Sorun genellikle donma anında değil, havalar ısınıp buz çözüldüğünde, tavandan su akmaya başladığında fark edilir. Bu yazıda hangi binaların risk altında olduğunu, alınabilecek önlemleri ve donma sonrası yapılacak kontrolleri anlatıyoruz.

Fancoil donma riski hangi binalarda var?

Normal kullanılan, ısıtması çalışan bir binada fancoil bataryası donmaz; tesisat suyu sıcaktır ve dolaşmaktadır. Risk, ısıtmanın durduğu ya da yetersiz kaldığı durumlarda ortaya çıkar.

Ankara, Konya, Kayseri, Eskişehir ve Doğu Anadolu gibi kışın sıfırın altındaki sıcaklıkların günlerce sürebildiği yerlerde risk daha yüksektir. Ilıman kıyı şehirlerinde de ani soğuk dalgalarında yalıtımsız ve açıkta kalan bölgelerde donma görülebilir.

Donmayı önlemek için seçenekler

1. Isıtmayı tamamen kapatmamak

Boş kalacak binalarda en basit önlem, ısıtmayı kapatmak yerine düşük bir set değerinde çalıştırmaya devam etmektir. Böylece tesisat suyu dolaşır ve iç sıcaklık güvenli bir seviyede kalır. Bazı termostatlarda bu amaçla bir donma koruma veya "tatil" modu bulunur. Ancak bu yöntem elektriğin, yakıtın ve pompaların kesintisiz çalışmasına bağlıdır; uzun bir kesinti korumayı ortadan kaldırır.

2. Tesisatı boşaltmak

Uzun süre kullanılmayacak binalarda tesisatın ve fancoil bataryalarının boşaltılması gündeme gelebilir. Bu işlem göründüğü kadar basit değildir: Bataryaların içinde boşaltma sonrası su kalabilir, tesisat havayla temas edince iç korozyon hızlanır ve yeniden doldururken hava alma işi yapılması gerekir. Boşaltma kararı ve uygulaması sistemi tanıyan bir ekip tarafından yapılmalıdır.

3. Antifrizli sistem

Bazı sistemler tasarım aşamasında antifrizli (glikollü) su ile çalışacak şekilde planlanır. Var olan bir sisteme sonradan antifriz eklemek ise mühendislik kararıdır: Antifriz suyun ısı taşıma özelliğini ve pompalama koşullarını değiştirir, uygun tip ve oranın seçilmesi, conta ve malzeme uyumunun kontrol edilmesi gerekir. Otomobil antifrizi gibi uygun olmayan ürünler tesisata zarar verebilir. Bu yüzden antifriz kararını kendiniz vermeyin.

4. Yalıtım ve hava sızıntılarının kesilmesi

Dış duvarlardaki, çatı ve otoparktan geçen boruların yalıtılması, açık kalan pencere ve havalandırma ağızlarının kapatılması, taze hava damperlerinin boş dönemde kapalı tutulması riski azaltır.

Donma sonrası yapılacak kontroller

• Bina ısıtılmaya başlamadan önce fancoil'lerin altını, asma tavanları ve vana gruplarını gözle kontrol edin.
• Isıtma açıldıktan sonra ilk saatlerde cihazların altında damlama ve tavanda leke oluşup oluşmadığını izleyin.
• Sistem basıncını takip edin; basınç sürekli düşüyorsa bir yerde kaçak vardır.
• Bataryası çatlamış cihazın vanalarını kapatın ve elektriğini kesin.
• Vana gövdeleri, pislik tutucular ve flex hortumlar da donmadan etkilenmiş olabilir; yalnızca bataryaya bakmak yeterli değildir.

Çatlamış batarya tamir edilir mi?

Donma kaynaklı çatlaklar çoğu zaman tek bir noktada olmaz; bataryanın birden fazla borusunda ya da dirseğinde görülür. Tek noktadaki küçük çatlaklarda lehimle onarım denenebilir. Yaygın hasarda batarya değişimi daha güvenilir sonuç verir. Karar, bataryanın durumu, cihazın yaşı ve uygun bataryanın bulunabilirliğine göre verilir. Ayrıntılar için batarya değişimi yazımıza ve batarya sayfamıza bakabilirsiniz.

Kullanıcı ne yapar, servis ne yapar?

Taze hava girişi olan sistemlerde ek risk

Bazı binalarda fancoil'ler odaya dışarıdan taze hava da alır; ya cihazın arkasındaki bir menfezden ya da merkezi bir taze hava sisteminden. Kışın bu hava çok soğuk olabilir. Isıtma çalıştığı sürece sorun olmaz; ancak ısıtma durduğunda, pompa arızalandığında ya da gece programında su dolaşımı kesildiğinde soğuk dış hava doğrudan bataryaya çarpar ve bataryanın bu bölgesi bina içinin geri kalanından çok daha hızlı soğur. Bu nedenle taze hava damperi bulunan cihazlarda, binanın boş kaldığı dönemlerde damperlerin kapalı olduğundan emin olunmalı; otomasyonlu sistemlerde donma koruma senaryolarının (damperi kapatma, pompayı çalıştırma) doğru tanımlandığı kontrol edilmelidir. Taze hava çözümleri hakkında ayrıntılı bilgi için primer havalı fancoil sistemi yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İlgili sayfalar

İlgili yazılar