Kategori: Rehber ve maliyet · Güncelleme: 4 Kasım 2026 · YOİ Mühendislik teknik ekibi
Fancoil nedir? İngilizce "fan coil unit" (FCU) ifadesinden gelen fancoil, bir fan ile bir su bataryasının (serpantin) aynı kasada birleştiği iç ünitedir. Binanın merkezindeki chiller, kazan, kombi ya da ısı pompası suyu ısıtır veya soğutur; bu su borularla her odadaki fancoil'e gider. Fan, odanın havasını emip bataryanın üzerinden geçirir ve ısıtılmış ya da soğutulmuş havayı tekrar odaya verir. Kısacası fancoil sistemi, enerjiyi odalara gazla değil suyla taşıyan bir iklimlendirme düzenidir.
Fancoil nedir ve nasıl çalışır?
Fancoil'in çalışma prensibi basittir ama her parçanın görevi bellidir. Aşağıdaki şema bir ünitenin içinde neler olduğunu özetliyor:
- Su gelir: Merkezi tesisten gelen gidiş suyu, fancoil'in giriş vanasından ve çoğu zaman bir motorlu vanadan geçerek bataryaya girer.
- Fan havayı çeker: Fan motoru, odanın havasını emiş ızgarasından ve filtreden geçirir.
- Isı alışverişi olur: Hava, bataryanın bakır borularına bağlı ince alüminyum lamellerin arasından geçerken suyla ısı alışverişi yapar. Soğutmada hava soğur, ısıtmada ısınır.
- Su geri döner: Isısını veren ya da alan su dönüş hattından merkezi tesise geri gider.
- Termostat yönetir: Oda termostatı, ayarlanan sıcaklığa göre fanın hızını ve vananın açılıp kapanmasını kontrol eder.
Soğutma sırasında bataryanın soğuk yüzeyinde havadaki nem yoğuşur; bu su drenaj tavasında toplanıp gider hattına akar. Fancoil'in odadaki nemi bir miktar düşürmesi bu yüzdendir. Isıtmada yoğuşma olmaz.
Fancoil'in parçaları
| Parça | Görevi | Sık görülen sorun |
|---|---|---|
| Fan motoru ve salyangoz fan | Havayı hareket ettirir, genellikle 3 kademelidir | Kondansatör arızası, rulman sesi, kirli pervane |
| Batarya (serpantin) | Su ile hava arasında ısı transferi | Kirli lamel, korozyon, delinme, hava yapma |
| Hava filtresi | Toz ve partikülleri tutar, bataryayı korur | Tıkanma, zayıf üfleme, koku |
| Drenaj tavası (ve varsa pompa) | Yoğuşma suyunu toplar ve uzaklaştırır | Tıkanma, taşma, damlama, küf kokusu |
| Motorlu vana ve aktüatör | Bataryaya giden suyu açar/kapatır | Takılı kalan vana, soğutmama/ısıtmama |
| Termostat veya kumanda, kart | Sıcaklık, mod ve fan hızı kontrolü | Ekran yanmaması, komuta tepkisizlik |
| Pürjör, pislik tutucu, flex hortum | Hava alma, suyu süzme, esnek bağlantı | Hava yapma, debi düşüşü, kaçak |
Parçaların tek tek nasıl göründüğünü ve nasıl arızalandığını fancoil parçaları yazımızda daha ayrıntılı anlattık.
2 borulu ve 4 borulu fancoil
Fancoil sistemleri boru sayısına göre ikiye ayrılır. 2 borulu sistemde tek bir batarya vardır; aynı borulardan yazın soğuk, kışın sıcak su gelir. Bina bütün olarak ya ısıtma ya soğutma modundadır ve mevsim geçişine change-over denir. 4 borulu sistemde ayrı ısıtma ve soğutma hatları ve genellikle iki ayrı batarya bulunur; böylece bir oda ısıtılırken diğeri soğutulabilir. Farkları 2 borulu ve 4 borulu fancoil farkı yazımızda tablo halinde karşılaştırdık.
Fancoil tipleri
- Kaset tipi: Asma tavana gömülür, alttan dört ya da iki yöne üfler. Ofis ve mağazalarda yaygındır; çoğunda yoğuşma pompası vardır.
- Gizli tavan (kanallı): Tavan arasında görünmez, hava kanal ve menfezlerle dağıtılır. Otel odalarında en sık gördüğümüz tiptir; bakım kapağı şarttır.
- Döşeme (yer) tipi: Pencere altına, duvar dibine konur; kasalı veya kasasız olabilir.
- Duvar tipi: Görünüşü split klima iç ünitesine benzer; içinde gaz değil su dolaşır.
Tiplerin tam listesi ve hangi mekâna hangisinin uyduğu fancoil çeşitleri sayfamızda; tavan tiplerinin karşılaştırması ise gizli tavan mı kaset tipi mi yazısında.
Cihazınızın tipini bilmiyor musunuz?
Fancoil ve etiket fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin; tipini, markasını ve olası sorununu birlikte belirleyelim.
Fancoil nerede kullanılır?
Çok sayıda odası olan ve her odanın ayrı kontrol edilmesi gereken binalarda fancoil çok yaygındır: oteller, hastaneler, plazalar ve iş merkezleri, AVM'ler, okullar, yurtlar, rezidanslar ve kamu binaları. Son yıllarda ısı pompası ile birlikte villa ve müstakil evlerde de sık görülüyor. Sistemin güçlü ve zayıf yanlarını fancoil avantajları ve dezavantajları yazımızda dürüstçe değerlendirdik.
Fancoil ile split klima arasındaki temel fark
Split klimada odadaki iç üniteye soğutucu gaz gelir; her iç ünitenin kendi dış ünitesi (veya VRF'de ortak dış ünitesi) vardır. Fancoil'de ise odaya yalnızca su gelir, ısıtma ve soğutmayı merkezi tesis üretir. Bu yüzden fancoil'in kendi başına "gazı" yoktur ve gaz dolumu gerekmez. Ayrıntılı karşılaştırma için fancoil mi split klima mı ve fancoil mi VRF mi yazılarına bakabilirsiniz. "Sulu klima" adının yarattığı karışıklığı da ayrı bir yazıda açıkladık.
Fancoil bakım ister mi?
Evet. Fancoil hava ve su ile çalıştığı için filtre, batarya ve drenaj tavası zamanla kirlenir. Bakımsız fancoil zayıf üfler, koku yapar, su damlatır ve motoru zorlanır.
| Kullanıcı ne yapar? | Servis ne yapar? |
|---|---|
| Filtreyi düzenli çıkarıp temizler (nasıl yapılır) | Batarya lamellerini, fanı ve drenaj tavasını temizler |
| Izgara önünü eşya ve perdeyle kapatmaz | Motor akımını, kondansatörü ve kademeleri kontrol eder |
| Damlama, ses, koku fark ederse not alıp haber verir | Vana, aktüatör ve termostatı test eder, havayı alır |
Servis kapsamımızı fancoil bakımı, fancoil tamiri ve temizlik ve filtre değişimi sayfalarında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Fancoil nedir, kısaca?
Merkezi bir tesisten gelen sıcak veya soğuk suyu kullanarak, fanı sayesinde odayı ısıtan ya da soğutan iç ünitedir. Fan ve su bataryası aynı kasadadır.
Fancoil gazla mı çalışır?
Hayır. Fancoil'e soğutucu gaz değil su gelir. Suyu ısıtan veya soğutan chiller, kazan ya da ısı pompasıdır. Bu yüzden fancoil için gaz dolumu yapılmaz.
Fancoil hem ısıtır hem soğutur mu?
Evet. 2 borulu sistemde mevsime göre ya ısıtma ya soğutma yapılır; 4 borulu sistemde aynı anda farklı odalarda ısıtma ve soğutma mümkündür.
Fancoil neden su damlatır?
Soğutmada bataryada yoğuşan su drenaj tavasına toplanır. Tava, gider hattı veya pompa tıkanırsa su taşar ve damlar. Ayrıntılar fancoil tamiri sayfamızın su akıtma bölümünde.
Fancoil evde kullanılır mı?
Kullanılır. Özellikle ısı pompası veya kombi ile çalışan villa ve müstakil evlerde döşeme, duvar ve gizli tavan tipi fancoil'ler yaygındır.
Hangi marka fancoil'lere servis veriyorsunuz?
Marka bağımsız çalışıyoruz; tüm marka ve modellerin bakım, tamir ve yedek parçasını sağlıyoruz. Herhangi bir markanın yetkili servisi değiliz; TSE HYB 12850 belgeli yetkili servisiz.
İlgili sayfalar
Fancoil çeşitleri
Kaset, gizli tavan, döşeme, duvar tipleri
Fancoil tamiri
Arıza tespiti ve onarım
Fancoil yedek parçası
Motor, vana, termostat, batarya
Fancoil markaları
Servis verdiğimiz markalar